Çocuklarda besin alerjisi görülme sıklığı neden artıyor?

cocuklarda besin alerjisi gorulme sikligi neden artiyor AdvuJiwY
60990e5655427f3f481be17c

Besin alerjisi , “belirli bir yiyeceğe maruz kalındığında tekrarlanabilir şekilde ortaya çıkan spesifik bir bağışıklık tepkisinden kaynaklanan olumsuz bir immünolojik reaksiyon” olarak tanımlanır. Besin alerjisi bazen hafif kızarıklık ve kaşıntı ile kendini gösterirken bazen ölümcül olabilen ciddi reaksiyonlarla kendini göstermektedir.

60990e5c55427f3f481be18c

Besin alerjisi sıklığı nedir?

Besin alerjileri son yıllarda dünyada giderek artmakta ve kesin olarak kanıtlanmış hastaların sayısı daha düşük olmakla birlikte %10’lara yaklaştığı bildirilmektedir. Çocuklarda, yetişkinlere göre daha sık olarak görülmektedir. Besin alerjileri her yaşta ortaya çıkabilir. Annenin sütünden alerjik besinlerin geçebilmesi nedeniyle sadece anne sütü alan bebeklerde de doğumdan itibaren görülebilmektedir.

60990e5855427f3f481be182

Besin alerjisi görülme riskini artıran nedenler?

Besin alerjisi genetik, çevresel nedenler ve gen-çevre etkileşimi sonucunda gelişmektedir. Besin alerjisi özellikle anne, baba veya kardeşinde alerjik hastalığı olan çocuklarda daha sık görülmektedir. Fakat tek bir gen sorumlu olmadığı için bu etki yatkınlık şeklinde olmaktadır.

60990e4d55427f3f481be16c

Hijyen ve mikrobiyal faktörlere maruziyet eksikliği, bağırsak mikrobiyotasının bileşimi, diyet, obezite, omega 3, antioksidan yiyeceklerin alımında azlık, antiasit ilaç kullanımı, D vitamini eksikliği ve ek besinlere başlanmasında gecikme gibi faktörler ve çevresel kimyasal maruziyetin, batılılaşmış bir yaşam tarzına sahip ülkelerde gıda alerjisi oranındaki bu endişe verici artışa katkıda bulunduğu öne sürülmüştür.

60990e5955427f3f481be184

Egzama besin alerjisi gelişimi riskini artırıyor

Egzama, besin alerjileriyle güçlü bir şekilde ilişkili bir risk faktörüdür. Egzama ile başvuran bebeklerin fıstık alerjisi gösterme olasılığının 11 kat ve yumurta alerjisi olma olasılığının 6 kat daha fazla olduğu bildirilmiştir. Cilt bariyerinin değiştirilmesinin alerjenle teması kolaylaştırdığını düşündürmektedir. Dahası, cilt bariyerini korumak için gerekli bir protein olan filaggrin’deki mutasyonlar, artan gıda alerjisi riski ile ilişkilendirilmiştir.

60990e4d55427f3f481be16e

Deterjan ve temizlik maddeleri besin alerjisini artırabilir!

Özellikle klor içeren temizlik malzemeleri solunum yolları bariyeri yanında deri bariyerinin bozulmasına da etkili olabiliyor. Deterjan ve temizlik malzemelerinin kalıntı bırakmayan hipoalerjenik olanlarının tercih edilmesi, çift durulama yapılması faydalı olabilir. Bozulmuş deri bariyeri, besin proteini içeren sabun, şampuan ve nemlendiriciler daha kolay besin alerjisi gelişmesine neden olabilir.

60990e5655427f3f481be17e

Bulaşıkta kullanılan temizlik maddelerinin kalıntıları da bağırsak bakteri çeşitliliğini kötü yönde etkileyerek özellikle bağırsak geçirgenliğine neden olarak besin alerjisi gelişmesine neden olabilir. Bu nedenle kalıntı bırakma özelliği düşük olan temizlik ürünlerinin tercih edilip çift durulama yapılması faydalı olabilir.

60990e5555427f3f481be17a

Sabun, şampuan ve nemlendiriciler içindeki besin proteinleri besin alerjilerine davetiye çıkarıyor

Cildin gıda alerjenlerine, özellikle de yer fıstığına karşı ana hassasiyet bölgesi olduğunu gösteren artan kanıtlar var. Yer fıstığı veya kabuklu ağaç yemişi alerjisi olan hastaların çoğu, ilk tepkilerini, bir gıdanın ilk kez yenmesiyle yaşamaktadırlar. Bu nedenle, alerjene karşı duyarlılığın anne karnında başladığı ve ayrıca anne sütü veya başka bir maruz kalma yolu olan ciltten temasla besine maruz kalmayla meydana geldiği öne sürülmüştür.

60990e5255427f3f481be174

Bazı sabunlarda bulunan buğday, süt, soya gibi proteinlerin cilde temasla bu besinlere alerji gelişmesi arasında da ilişki bulunmuştur. Besin proteinlerine deri yoluyla maruz kalmanın besin alerjisi hassasiyetini artırdığı bildirilmiştir. Bebeklerin yıkanması için ve nemlendirilmesi için kullanılan ürünlerin içinde besin proteinlerinin bulunmaması besin alerjisi gelişmesini önlemede faydalı olacaktır.

60990e5255427f3f481be172

Erken ek gıdaya başlamak besin alerjileri gelişmesini engelliyor

Besinin ağız yoluyla erken alınmasının ise besin alerjisinin önlenmesi için fayda sağladığı bildirilmektedir. 4 ayını dolduran çocuklarda besinlerin tadımlık olarak erken başlanması besin alerjisinin gelişmesinin önlenmesi için faydalı bir yaklaşım olabilir.

6099103755427f3f481be19b

Evde evcil hayvan beslenmesi besin alerjisi gelişimini engelleyebilir

Gıda alerjisine karşı koruyucu epidemiyolojik faktörler, büyük kardeşlere sahip olmayı ve erken yaşamda evcil hayvan maruziyetini içerir. Evcil hayvan sahipliği, ev ortamındaki yüksek mikrobiyal çeşitlilik ile ilişkilidir.

6099103455427f3f481be199

Evcil hayvanların, çocuğun bir yaşına gelmeden eve alınmasının daha sonra evcil hayvan alerjisi gelişimini de azalttığı da bir gerçektir. Bu nedenle özellikle evde evcil hayvan beslemeyi isteyen ailelerin, besin alerjisi için faydasını da düşündüğümüzde, çocuğunuz doğmadan eve evcil hayvanın alınması, besin alerjisi gelişimini ve ilerde evcil hayvan alerjisi gelişimini önleme bakımından faydalı bir yaklaşım olacaktır.

60990e5255427f3f481be170

Sezeryan doğum besin alerjisi riskini artırıyor

Birkaç rapor mekonyum (ilk bebek dışkısı) mikrobiyota bileşimini tanımlasa da, mikrobiyal kolonizasyonun rahimde başlayabileceğini öne sürmesine rağmen, anne karnında bebeğin bağırsağın steril olduğuna inanılmaktadır. Mekonyum yenidoğan bebeğin ilk kakasıdır ve bu kakada bağırsaktaki dört ana bakteri (Actinobacteria, Bacteroides , Firmicutes ve Proteobacteria) bulunmuştur.

60990e5255427f3f481be176

Çalışmalarda, normal bir bağırsak mikrobiyotasının ve bağışıklık sisteminin kurulması ve geliştirilmesinin yaşamın ilk aylarında sürekli mikrobiyal maruziyet gerektirdiğini ve bunun aşırı hijyen nedeniyle tehlikeye atılabileceğini göstermektedir. Yaşamın ilk üç yılında bağırsağın mikrop çeşitliliği yetişkinlerin bağırsağındaki mikrop çeşitliliği düzeyine ulaştığı öne sürülmüştür. Normal doğan çocuklarda faydalı mikroplar bebeğin bağırsağına yerleşip barsağın bariyerinin olgunlaşmasına ve immün sistemin gelişmesine büyük katkı sağlamakta ve besin alerjisi gelişimini engellemektedir.

60990e5555427f3f481be178

Sezaryenle doğan bebeklerde koruyucu mikroplar bebeğin bağırsağına yerleşemediği için barsak bariyeri yeterince gelişemiyor, bunun sonucu olarak da besin alerjenleri bağırsaktan daha kolay geçmekte ve bağışıklık sistemi alerjik yönde cevap vermektedir. Bunun sonucu olarak da besin alerjisi gelişme olasılığı artmaktadır.

60990e5755427f3f481be180

Erken ve gereksiz antibiyotik başlamak besin alerjisine davetiye çıkarıyor

Özellikle ilk 2 yaşta antibiyotik başlanması alerjik hastalıkların gelişimi artırıyor. Çünkü antibiyotikler henüz olgunlaşmamış bağırsakta faydalı bakterilerin yok olmasına neden olarak bağırsak geçirgenliğini bozmakta, bunun sonucu olarak da besin alerjisinin daha kolay gelişmesini sağlamaktadır.

60990e5b55427f3f481be18a

İşlenmiş besinler, besin alerjisi gelişmesine neden olabilir

Bebeklik döneminde beslenme ile alerjik hastalıkların gelişimi arasındaki ilişki henüz tam olarak anlaşılamamıştır. Erken yaşamda artan gıda çeşitliliğine maruz kalma, gıda alerjisi dahil olmak üzere alerjik hastalıklarla ters orantılıdır. Ancak, gıda alerjisinin gelişimi için bir risk olabilecek belirli diyet bileşenlerini tanımlayan nispeten az sayıda çalışma vardır.

60990e5a55427f3f481be186

İşlenmiş gıdalar, içinde bulunan emülgatörlerin (besinlerin karışmasını sağlayan maddeler) bağırsak geçirgenliğini artırdığına yönelik yayınlar vardır. Bu nedenle işlenmiş gıdalar da besin alerjisi gelişimini artırmaktadır. Organik beslenme bağırsak geçirgenliğini önleme ve besin alerjisi gelişmesinde, azalmada katkı sağlayabilir. Fast food gıdaların az tüketilmesi faydalı olabilir.

609910b455427f3f481be19f

Anne sütü ile beslenen bebeklerde besin alerjisi daha az görülüyor

Bebekler anne sütüyle beslenebilir, mama ile beslenebilir veya her ikisinin kombinasyonunu deneyimleyebilir. Anne sütünün bakteri bileşimi, annenin beslenme alışkanlıklarına, genetik arka plana ve demografik faktörlere bağlı olarak değişir.

609910b555427f3f481be1a3

Emzirmenin kesilmesi, katı gıdaların verilmesine göre bağırsak mikrobiyotasının bileşiminde daha önemli bir faktördür. Anne sütü, bebeğin bağışıklık sisteminde immünolojik koruma sağlamaktadır. Anne sütü kaynaklı immünomodülatör ve koruyucu özellikler, immünoglobulinler, glikokonjugatlar ve oligosakkaritler dahil olmak üzere çeşitli bileşenlerle ilişkilendirilmiştir.

609910b455427f3f481be1a1

D vitamini eksikliği besin alerjisi gelişimi artırıyor

D vitamini eksikliği , besin duyarlılığı ve IgE aracılı besin alerjisi ile ilişkilidir. D vitamini eksikliği olan bebeklerde yumurta ve fıstık alerjisi olasılığının arttığı bildirilmiştir. Besin alerjisi / anafilaksi sıklığı, yeterli D vitamini sentezi için sonbahar ve kış aylarında yetersiz UVB yoğunluğunun olduğu daha yüksek mutlak enlemlerde daha yüksektir.

60990e5b55427f3f481be188

Düşük D vitamini, riskli bariyer işlevine, bağırsağın mikrobiyal bileşiminde değişikliklere neden olur ve antijen sunan hücreler ve T hücreleri üzerindeki etkilerle birlikte, kişiyi besin alerjenlerine karşı alerjik yanıtlara yatkın hale getirir. Sonuç olarak D vitamini yetersizliği besin alerjisi gelişme riskini artırmaktadır.

6099111255427f3f481be1a5

Besin alerjisini baskılayan diğer diyet faktörleri arasında lahana, Brüksel lahanası ve brokoli gibi turpgillerin, besin alerjisi gelişimini azaltabileceği bildirilmiştir. Diyet faktörleri doğrudan immünomodülatör olabilir veya bağırsak mikrobiyotasının modülasyonu yoluyla gıda alerjisini baskılayabilir.